Supplementen voor vegetariërs en veganisten: waar let je op?

Foliumzuur, Vitamine B12 en Vitamine D3 en Omega 3 van Nature Avenue op een keukentafel, met linzen, lijnzaad en bladgroenten

Vitamine B12, ijzer, zink en omega 3 vragen aandacht op een plantaardig menu. Wat telt echt, wat helpt de opname en waar zit het verschil tussen vegetarisch en vegan.

Op een plantaardig voedingspatroon zijn er een paar nutrienten die echt aandacht vragen: vitamine B12 in de eerste plaats, daarna ijzer, zink, omega 3 in de vorm van EPA en DHA, en vitamine D met calcium. De rest regel je doorgaans met goed samengestelde maaltijden. Het verschil tussen vegetarisch en veganistisch is hier belangrijk: wie nog zuivel en eieren eet, heeft minder gaten te vullen dan wie volledig plantaardig eet.

Hieronder per nutrient waarom het speelt en wat je er praktisch mee doet. Bij klachten als blijvende vermoeidheid hoort een bloedonderzoek bij je huisarts en geen gokwerk met potjes.

Vitamine B12: het enige punt zonder discussie

Voor veganisten is B12 niet optioneel. Plantaardige voeding levert geen betrouwbare bron van vitamine B12. Wat soms als bron wordt genoemd, zoals algen of gefermenteerde producten, levert te weinig of een vorm die je lichaam niet goed gebruikt. Wie zuivel en eieren eet, krijgt wel iets binnen, maar vaak minder dan verwacht.

Vitamine B12 draagt bij tot een normaal energieleverend metabolisme, een normale psychologische functie, de normale vorming van rode bloedcellen en de vermindering van vermoeidheid en moeheid. Een combinatie als Foliumzuur, Vitamine B12 & Vitamine D3 dekt hier meteen twee van de aandachtspunten. Waarom dit nutrient zo vaak terugkomt, lees je in dit stuk over B12, foliumzuur en vitamine D.

IJzer: aanwezig in plantaardige voeding, maar minder goed opgenomen

Plantaardige voeding bevat zeker ijzer, in linzen, bonen, tofu, volkoren graan, noten en donkergroene bladgroenten. Het probleem is de opname. Plantaardig ijzer wordt minder goed opgenomen dan ijzer uit vlees, en fytaten in volkoren graan en in bonen en linzen binden ijzer in de darm, waardoor er minder van doorkomt.

De praktische hefboom is vitamine C bij dezelfde maaltijd. Vitamine C verhoogt de ijzeropname, en dat is een officieel toegelaten claim, geen vermoeden. Paprika, kool, citrus of kiwi bij je linzenschotel doet dus echt iets. Werkt dat niet uit met je maaltijden, dan kan een Vitamine C bij het eten helpen. We hebben dat mechanisme uitgewerkt in vitamine C en ijzeropname, en hoe je je behoefte zonder vlees dekt in vegetarisch en ijzer.

Je kan die fytaten ook gewoon verlagen met je bereiding: bonen en linzen een nacht laten weken en het weekwater weggooien, granen of linzen laten ontspruiten, en brood kiezen op zuurdesem in plaats van gewone gist. De fermentatie van zuurdesem breekt een deel van de fytaten af. Lukt het daarmee nog niet, dan is IJzer Complex een optie, maar ijzer nemen zonder te weten hoe je ervoor staat, is geen goed idee. Laat eerst je bloed nakijken.

Zink: hetzelfde fytaatverhaal

Zink zit in volkoren graan, noten, zaden en bonen, en loopt tegen precies hetzelfde probleem aan: fytaten binden ook zink. Weken, laten ontspruiten en zuurdesem helpen dus dubbel. Zink draagt bij tot de normale werking van het immuunsysteem, het behoud van normale huid, haar en nagels, de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress en een normale cognitieve functie. Lukt het via voeding niet, dan is Zink een eenvoudige aanvulling.

Omega 3: hier moeten we eerlijk zijn

Dit is het moeilijkste punt. Lijnzaad, walnoten en koolzaadolie leveren ALA, een plantaardig omega 3 vetzuur. Je lichaam kan ALA omzetten naar EPA en DHA, maar die omzetting verloopt slecht. In de praktijk betekent dat: veel lijnzaad eten levert niet automatisch voldoende EPA en DHA op. En het zijn EPA en DHA waar de toegelaten claims bij horen. EPA en DHA samen, vanaf 250 mg per dag, dragen bij tot een normale hartfunctie, en DHA draagt bij tot het behoud van de normale hersenfunctie en het normale gezichtsvermogen.

Daarom heeft een directe bron zin. Onze Omega 3 is op basis van visolie en dus niet vegetarisch en niet veganistisch. Dat zeggen we liever meteen dan dat je het thuis op het label ontdekt. Voor wie plantaardig eet, is de route een omega 3 op basis van algenolie, want algen leveren EPA en DHA direct. Dat type product hebben we vandaag niet in het assortiment. Wat die hoeveelheden betekenen, lees je in omega 3: waarvoor en hoeveel. Eet je wel vis, dan is visolie gewoon bruikbaar.

Vitamine D en calcium: ook even nakijken

Vitamine D is geen vegetarisch vraagstuk maar een Belgisch vraagstuk: tussen oktober en maart maakt je huid er te weinig van aan, voor iedereen. Vitamine D draagt bij tot het behoud van normale botten en normale spierfunctie, tot een normale werking van het immuunsysteem en tot de normale opname van calcium en fosfor. Ook als vegetariër of veganist kijk je dat in de winter dus beter na.

Calcium is vooral een punt voor veganisten, omdat zuivel wegvalt. Tofu, amandelen, sesam, bladgroenten en verrijkte plantendranken leveren het wel, maar het telt minder snel op dan je denkt. Komt je inname structureel te laag uit, dan is Calcium & Vitamine D een optie. Calcium draagt bij tot het behoud van normale botten en tanden.

Kort samengevat: B12 is voor veganisten een must, ijzer en zink vragen om vitamine C bij de maaltijd en om weken, ontspruiten of zuurdesem om de fytaten te verlagen, omega 3 heeft een directe bron van EPA en DHA nodig waarbij visolie niet vegetarisch is en algenolie de plantaardige weg is, en vitamine D en calcium zijn het nakijken waard. Twijfel je over je eigen waarden, laat ze meten bij je huisarts.

Voedingssupplement. Niet gebruiken als vervanging van een gevarieerde voeding en een gezonde levensstijl.

KEUZEHULP

Niet zeker welk product bij jou past?

Beantwoord 3 korte vragen en we tonen je de top 3 producten die het best aansluiten bij jouw situatie. Symptoom-gericht, geen marketingpraat.

3 VRAGEN±30 SECOP MAAT
Start de keuzehulp